Honderd jaar Foucault: wie bepaalt wat normaal is?

Een goede moeder, een geschikt gezin, een kind dat zich naar behoren ontwikkelt: het lijken vanzelfsprekende begrippen, maar achter die woorden schuilen opvattingen over hoe mensen behoren te leven. Foucault onderzocht hoe zulke opvattingen gezag krijgen, hoe ze doorwerken in instellingen en hoe mensen zichzelf uiteindelijk langs diezelfde maatstaven beoordelen.

In mijn boek De Naamceremonie. De zoektocht van een afstandsbaby krijgt die vraag een persoonlijk gezicht. Joyce, die als baby in Canada werd afgestaan en door een Nederlands gezin werd geadopteerd, keert terug om haar biologische familie te zoeken. Haar zoektocht raakt aan de Sixties Scoop, waarbij Indigenous kinderen uit hun families en gemeenschappen werden weggehaald. Wat betekent het om op te groeien met de overtuiging dat je een betere toekomst is gegeven, terwijl je nauwelijks iets weet over de wereld waaruit je afkomstig bent?

Die vraag krijgt een vervolg in mijn nieuwe boek: De kolonisatie van het normale. Een sociologisch-filosofisch onderzoek naar Foucault, koloniale macht en Indigenous identiteit. Met Foucault als filosofische ruggengraat onderzoek ik hoe westerse normen over beschaving, opvoeding en moederschap het gezag kregen om andere levenswijzen te beoordelen. Hoe werd verschil een tekortkoming? Wanneer kreeg ingrijpen de naam zorg? En wiens kennis, taal en manier van leven telden mee bij het bepalen van het goede?

Daarbij verbind ik mijn sociologische en filosofische achtergrond met historische bronnen en de gesprekken die ik tussen 2010 en 2015, tijdens mijn werk aan Trent University in Ontario, voerde met overlevenden, Chiefs en betrokkenen vanuit Social Services. Hun verhalen maken voelbaar hoe groot de afstand kan zijn tussen een beslissing die in een dossier als bescherming wordt beschreven en de breuk die zij in een mensenleven veroorzaakt.

Honderd jaar na Foucaults geboorte blijft de vraag naar de norm dringend. Achter ieder dossier leeft iemand die zelf iets te vertellen heeft. De Naamceremonie nodigt uit om naar dat verhaal te luisteren; De kolonisatie van het normale onderzoekt hoe het mogelijk werd dat zoveel van die stemmen buiten beeld raakten.

De Naamceremonie. De zoektocht van een afstandsbaby is verkrijgbaar bij boekhandel de Drvkkery in Middelburg, De Koperen Tuin in Goes en via bol.com. De kolonisatie van het normale is in ontwikkeling; ik verwacht het manuscript begin 2027 af te ronden.

Ik geef ook lezingen over deze onderwerpen, waarin persoonlijke geschiedenis, sociologie en filosofie samenkomen. Voor informatie of het aanvragen van een lezing: judy.hooymeyer@gmail.com.